امضا شاهد در معاملات املاک چه اهمیتی دارد؟

ماهیت حقوقی امضا شاهد در معاملات املاک

در نظام حقوقی ایران، امروزه اغلب مبایعه نامه ها و قولنامه های ملکی به امضا شاهد می رسد. به طور کلی شهادت شهود به عنوان یکی از ادله اصلی اثبات دعوی به شمار می رود. خیل گسترده ای موضوعات حقوقی و قانونی از قبیل دیون، مالکیت، زوجیت، فوت فرضی و … ممکن است با شهادت شهود به اثبات برسد. هرچند اصولاً امضا شاهد در ذیل قولنامه های عادی املاک ضروری نیست، با این وجود در مورد برخی از انواع خاص قرارداد و مبایعه نامه، امضا شاهد برای اعتبار سند ضرورت دارد. برای مثال می توان به قرارداد پیش فروش آپارتمان اشاره کرد. به موجب ماده 2 قانون پیش فروش ساختمان، قرارداد پیش فروش باید به صورت رسمی تنظیم گردیده و به امضای حداقل دو نفر شاهد برسد.

شرایط امضا شهود

به موجب فقه و قوانین ایران همه نمی توانند به عنوان شاهد شهادت دهند یا ذیل قولنامه را امضا نمایند. شهادت شرعی می بایست با تحقق شرایطی انجام گیرد که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره خواهیم نمود:

• شاهد باید عاقل باشد. بنابراین امضای شاهدی که دیوانه، مجنون یا مست است به عنوان دلیل پذیرفته نمی شود.
• شاهد می بایست بالغ باشد. سن بلوغ شرعی برای پسران چهارده سال و برای دختران نه سال تمام قمری است. بنابراین افرادی که کمتر از این سن دارند، نمی توانند به عنوان شاهد ذیل معامله را امضا نمایند.
• شاهد می بایست موضوعی که در آن خصوص شهادت می دهد را رویت یا از طریق سایر حواس ادراک نموده باشد.
• شاهد شرعی می بایست عادل باشد. منظور از عدالت ویژگی شخصیتی است که در نتیجه عدم انجام گناهان کبیره و عدم اصرار بر انجام گناهان کوچک شکل می گیرد.
• شاهد شرعی می بایست شخصاً وقوع موضوعی که بر آن شهادت می دهد را رویت کرده یا با استفاده از دیگر حواس خود ادراک نموده باشد.